سرزمین سبز شمالی

خواجه نصیر الدین دانشمند یگانه ی روزگار در بغداد ، مرا درسی آموخت که همهء درس بزرگان در همهء زندگانیم برابر آن حقیر می نماید و آن این است : در بغداد هر روز بسیار خبرها می رسید از دزدی ، قتل و تجاوز به زنان در بلاد مسلمانان ، که همه از جانب مسلمانان بود .

روزی خواجه نصیر الدین مرا گفت می دانی از بهر چیست که جماعت مسلمان از هر جماعت دیگر بیشتر گنه می کنند با آنکه دین خود را بسیار اخلاقی و بزرگمنش می دانند ؟

من بدو گفتم : بزرگوارا همانا من شاگرد توام و بسیار شادمان خواهم شد اگر ندانسته ای را بدانم .

خواجه نصیر الدین فرمود : ای شیخ تو کوششها در دین مبین کرده ای و اصول اخلاق محمد که سلام خدا بر او باد را می دانی و همانا محمد و جانشینانش بسیار از اخلاق گفته اند و از بامداد که مومن از خواب بر می خیزد تا هنگامی که شبانگاه با بانویش همبستر می شود ، راه بر او شناسانده شده است .

اما چه سری است که هیچ کدام از ایشان ذره ای بر اخلاق نیستند و بی اخلاق ترین مردمانند و آنکه اخلاق دارد نه از مسلمانی اش ، که از وجدان بیدار او است . من بسیار سفرها کرده ام و از شرق تا غرب عالم و دینها و آیینها دیده ام .