نصایح لقمان به فرزندش


سعی لقمان بر این بود که در مناسبت های مختلف فرزندش و همچنین سایر مردم را پند و اندرز دهد . لقمان فرزندش ناتان را خطاب قرار داد و گفت : فرزندم همیشه شکر خدا را به جای آور ، برای خدا شریک قائل مشو ، زیرا مخلوقی ضعیف و محتاج را با خالقی عظیم و بی نیاز برابر نهادن ، ظلمی بزرگ است .

فرزندم : اگر عمل تو از خردی چون ذره ای از خردل در صخره های بلند کوه یا آسمانها و یا در قعر زمین مخفی باشد از نظر خدا پنهان نخواهد بود و در روز رستاخیز در حساب اعمال تو منظور خواهد شد و به پاداش و کیفر آن خواهی رسید .

فرزندم : نماز را به پای دار ! تا ارتباط تو با خدا محکم گردد و از ارتکاب فحشا و منکر مصون باشی و چون به حد کمال رسیدی ، دیگران را به معروف و تهذیب نفس و تزکیه روح دعوت و رهبری کن و در این راه در مقابل سختی ها ، صبور و شکیبا باش .

فرزندم : نسبت به مردم تکبر مکن و به دیگران فخر مفروش که خدا مردم خودخواه و متکبر را دوست ندارد . خود را در برابر ایشان زبون مساز که در تحقیرت خواهند کوشید ، نه آنقدر شیرین باش که ترا بخورند و نه چندان تلخ باش که به دورت افکنند .

فرزندم : در راه رفتن نه به شیوه ستمگران گام بردار و نه مانند مردم خوار و ذلیل ، و به هنگام سخن گفتن آهسته و ملایم سخن بگو زیرا صدای بلند ، بیرون از حد ادب و تشبه به ستوران - ستوران- است .

فرزندم : از دنیا پند بگیر و آن را ترک نکن که جیره خوار مردم شوی و به فقر مبتلا گردی و تا آنجا خود را در بند و گرفتار دنیا نکن و در اندیشه سود و زیان آن فرو مرو که زیانی به آخرت تو برسد و از سعادت جاودان بازمانی !

فرزندم : دنیا دریای ژرف و عمیقی است که دانشمندان فراوانی را در خود غرق کرده است پس برای عبور از این دریا ، کشتی از ایمان و بادبانی از توکل فراهم کن و برای این سفر توشه ای از تقوی بیندوز ، و بدان و آگاه باش که اگر از این راه پر خطر برهی ، مشمول رحمت شده ای و اگر در آن دچار هلاک شوی به غرقاب گناهانت گرفتار گشته ای .

فرزندم : در زندان شب و روز زمانی را برای کسب علم و دانش منظور کن و در این راه با دانشمندان همدم و همراه شو و در معاشرت با آنها شرط ادب را رعایت کن و از مجادله و لجاج بپرهیز تا تو را از فروغ دانش خود محروم نسازند .

فرزندم : هزار دوست اختیار کن و بدان که هزار رفیق کم است و یک دشمن میندوز و بدان که یک دشمن هم زیاد است .

فرزندم : دین مانند درخت است . ایمان به خدا آبی است که آن را می رویاند . نماز ریشه آن ، زکات ساقه آن ، دوستی در راه خدا شاخه های آن ، اخلاق خوب برگ های آن و دوری از محرمات ، میوه آن است . همانطور که درخت با میوه ی خوب کامل می گردد ، دین هم با دوری از اعمال حرام تکمیل می شود .